Sử dụng năng lượng tiết kiệm: Từ quy định pháp luật đến nếp sống học đường

  Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng trở nên cấp thiết, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu pháp lý và trách nhiệm xã hội của mỗi tổ chức, cá nhân. Đối với ngành Giáo dục, yêu cầu ấy càng mang ý nghĩa sâu sắc khi gắn liền với sứ mệnh hình thành nhân cách, lối sống và ý thức công dân cho thế hệ trẻ.

Ảnh minh họa

  Việc ban hành Thông tư số 52/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương về danh mục phương tiện, thiết bị phải dán nhãn năng lượng và lộ trình thực hiện, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong đời sống xã hội. Trong đó, trường học – nơi tập trung số lượng lớn thiết bị tiêu thụ năng lượng và có tác động lâu dài đến hành vi của người học – được xác định là không gian ưu tiên để triển khai đồng bộ cả về quản lý, tuyên truyền và giáo dục.

  Theo quy định mới, nhiều thiết bị được sử dụng phổ biến trong các cơ sở giáo dục như máy điều hòa không khí, đèn LED chiếu sáng, quạt điện, máy tính, máy in, màn hình máy tính, tủ lạnh, bình đun nước nóng… thuộc diện phải thực hiện dán nhãn năng lượng theo lộ trình cụ thể. Điều này đặt ra yêu cầu đối với các nhà trường trong việc rà soát, lựa chọn, đầu tư và sử dụng thiết bị theo hướng tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời từng bước chuẩn hóa công tác quản lý cơ sở vật chất theo tiêu chí xanh – bền vững.

  Quan trọng hơn, việc thực hiện dán nhãn năng lượng không chỉ nhằm đáp ứng quy định của pháp luật, mà còn góp phần giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tạo điều kiện để nguồn lực được tái đầu tư cho các hoạt động giáo dục thiết thực, lâu dài.

  Nếu pháp luật là “khung”, thì giáo dục chính là động lực nội sinh để đưa sử dụng năng lượng tiết kiệm trở thành nếp sống học đường. Nhận thức rõ điều đó, ngành Giáo dục xác định việc tuyên truyền, giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là nội dung xuyên suốt, gắn với xây dựng “trường học xanh”, “lớp học thân thiện với môi trường”.

  Thông qua các hình thức đa dạng như sinh hoạt dưới cờ, hoạt động trải nghiệm – hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống, các tiết học tích hợp liên môn, phong trào thi đua “lớp học tiết kiệm năng lượng”, cùng hệ thống pano, áp phích, bảng tin, website và mạng xã hội của nhà trường, thông điệp tiết kiệm năng lượng từng bước được lan tỏa một cách tự nhiên, gần gũi đến cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh.

  Điểm nhấn của công tác tuyên truyền trong trường học không nằm ở khẩu hiệu, mà ở hành vi cụ thể: tắt các thiết bị điện khi không sử dụng; ưu tiên lựa chọn thiết bị có dán nhãn năng lượng hiệu suất cao; khai thác tối đa ánh sáng, thông gió tự nhiên; sử dụng điều hòa, quạt điện hợp lý; tiết kiệm nước trong sinh hoạt hằng ngày. Những việc làm tưởng chừng nhỏ bé ấy, khi được duy trì thường xuyên, sẽ hình thành thói quen, ý thức tự giác và lan tỏa ra gia đình, cộng đồng.

  Từ thực tiễn triển khai cho thấy, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong trường học không chỉ là câu chuyện của quản lý thiết bị hay chi phí điện nước, mà còn là bài học sinh động về trách nhiệm công dân, về mối quan hệ hài hòa giữa con người và môi trường. Đây chính là giá trị cốt lõi mà giáo dục hướng tới trong giai đoạn mới: dạy chữ đi đôi với dạy người, giáo dục tri thức gắn với hành động, pháp luật gắn với lối sống.

  Có thể khẳng định, khi các quy định của pháp luật được thực thi nghiêm túc và được “thấm” vào đời sống học đường, trường học sẽ trở thành hạt nhân lan tỏa lối sống xanh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi xanh, phát triển bền vững của đất nước – bắt đầu từ những hành động nhỏ, nhưng mang ý nghĩa lớn cho tương lai.

Văn phòng Sở GDĐT